Plansoftware kiezen: 10 vragen voor je leverancier over AI en elektrische trucks

Wie nu plansoftware of een TMS kiest, kiest voor de komende vijf tot tien jaar. In die tijd rijdt een groot deel van de vloot elektrisch en draait AI mee in de planning. Bijna elke leverancier zegt dat te ondersteunen. Met deze tien vragen zie je in een demo of dat ook zo is. Vraag steeds: "Laat het zien, met onze gegevens."

Elektrische voertuigen

1. Rekent de software met de accu, per rit en door de dag heen? Niet alleen "bereik in km", maar verbruik per rit, afhankelijk van belading, seizoen en route, en de lading die overblijft na elke rit. Vraag wat er gebeurt als de accu onder een minimum komt.

2. Plant de software laadmomenten mee? Laden op het depot tussen twee ritten, laden tijdens de rusttijd van de chauffeur, of snelladen onderweg. Een rit die alleen past als er tussendoor geladen wordt, moet de software zelf zien. Lees ook Laadtijd en rusttijd combineren.

3. Weet de software wat je netaansluiting aankan? Als alle trucks tegelijk laden, kan de aansluiting overbelast raken. Goede software houdt rekening met het beschikbare vermogen per kwartier, of werkt samen met een laad- of energiemanagementsysteem. Zie ook Hoeveel elektrische trucks passen op je netaansluiting?

4. Kun je diesel en elektrisch door elkaar plannen? De komende jaren rijdt een gemengde vloot. De software moet per rit de beste keuze kunnen maken, inclusief zero-emissiezones in steden.

Planning en regels

5. Toetst de software aan rij- en rusttijden en werktijden? Voor bakwagens en trekkers de Europese rij- en rusttijdenverordening, voor bestelbussen de Nederlandse werktijdregels. Vraag hoe de software een overtreding laat zien en of hij die kan voorkomen.

6. Hoeveel speling laat het voorstel? Een planning die op papier net past, levert in de praktijk haast en schade op. Vraag of je een minimale speling per stop kunt instellen en of krappe stops zichtbaar worden.

7. Kun je het voorstel makkelijk aanpassen? Ritten slepen, knippen, een chauffeur wisselen, een rit later laten vertrekken. Zie je na elke wijziging direct wat het doet met kosten, accu en regels?

AI en uitleg

8. Wat doet de AI precies, en wat rekent de software zelf? Vraag welk deel een rekenmethode (optimalisatie) is en welk deel AI. Kosten, accu en rijtijden horen uit een controleerbare berekening te komen. Laat de leverancier uitleggen hoe de AI tot een voorstel of antwoord komt.

9. Kan de software uitleggen waarom? "Waarom rijdt deze truck de middagronde niet?" Een planner moet een voorstel kunnen begrijpen voordat hij het overneemt. En de directie wil weten waarom de kosten stijgen. Vraag of de software dat in gewone taal kan uitleggen.

10. Wat gebeurt er met je gegevens? Waar staan de gegevens, wie kan erbij, worden ze gebruikt om AI-modellen te trainen, en hoe voldoet de leverancier aan de AVG en de Europese AI-verordening? Zie ook Spelregels voor AI in de planning.

Tot slot

Neem een echte dag mee naar de demo: je eigen orders, voertuigen en chauffeurs, met een paar lastige uitzonderingen. Zo zie je meteen wat de software kan. En leg vooraf vast wat je wilt: een programma van eisen voorkomt dat de mooiste demo wint in plaats van de beste oplossing.

Op de AI-dag werk je zelf met een AI-routeplanner. Zo weet je bij je volgende demo welke vragen ertoe doen.